كه بوسه بر حجرالأسود زد و به طواف كعبه آمد و در مقام ابراهيم خليل نماز گزارد و در عرفات و مشعر توقف كرد . درود و سلام خداوندى بر او باد تا هرگاه كه سنگى به جمره زده مىشود و حاجتمندى به خانهء كعبه پناه مىآورد و احرام پوشى به صفا و مروه در مىآيد ! خداى از او و يارانش - كه پاس حرمتشان بر هر مسلمان واجب است - راضى و خشنود باد ! امّا بعد : از زمانى كه خداوند مرا توفيق داد تا به كسب دانش دين بپردازم و در اين رشته مشغول شوم ، همواره در آرزوى اين بودم كه بدانم پس از امام ابوالوليد محمّدبن عبداللَّه‌بن احمدبن محمّدبن وليدبن عقبةبن ازرق‌بن ابىشَمِر غسانىِ ازرقىِ مكى ، مؤلفِ « اخبار مكّه » « 1 » در اخبار مربوط به بناى كعبهء معظّمه و زيورها و آراسته‌ها و آويزهاى آن و آنچه پيشكش آن شده ، پوشش حجرالأسود ، اخبار مربوط به بناى مسجدالحرام و بناهاى موجود در آن ؛ از جمله مقام حضرت ابراهيم ، حجر اسماعيل ، چاه زمزم ، سقّاخانهء عبّاس بن عبدالمطّلب و منبرهاى مسجدالحرام ، جايگاه طواف و مقامات بزرگان و زمان آغاز نماز ( جماعت ) در آن ، بناى اماكن متبرّكه در مكّهء معظّمه ؛ يعنى مساجدى كه گفته مىشود پيامبرخدا صلى الله عليه و آله در آنها نماز گزارده است ، محلّ تولّد پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله و جاى تولّد مولايمان علىّبن ابىطالب و ديگر زادگاه‌هاى موجود در مكّه ، خانه‌هاى متبرّك مكّه ؛ از جمله خانهء ابوبكر صدّيق ، خانهء خديجه بنت خويلد ، ام‌ّالمؤمنين ، خانهء ارقم‌بن ابىارقم مخزومى - كه به دار خيزران شهرت دارد - و بناى مساجد اطراف مكّه ؛ شامل مسجدبيعت ، محلّ بيعت رسول خدا صلى الله عليه و آله با انصار در نزديكى عقبهء منا ، مسجد خيف در منا و ديگر مساجد منا ، مسجد عايشه ام‌ّالمؤمنين كه پس از حج خود از ميقات تنعيم ، از آنجا

--> ( 1 ) - ابوالوليد محمّدبن عبداللَّه‌بن احمدبن محمّدبن وليدبن عقبة بن ازرق ، مؤلّف كتاب « اخبار مكّه و ما جاءفيها من‌الآثار » است كه در حدود سال 250 وفات يافت . صاحب « كشف الظنون » گويد : سال مرگ وى 223 است و ابن‌عزم تونسى صاحب « دستور الأعلام » ( ازكتابهاى خطى كتابخانهء مكّه مكرّمه ) سال مرگ او را 212 برشمرده است . اخبار مكّهء ازرقى طى دوره‌هاى مختلف تاريخى ، پس از وى ، از سوى بسيارى از تاريخ‌نگاران خلاصه شده و اساس كار تاريخ‌نگاران در باب اخبار مكه بوده است .